Historia freedivingu w Polsce

🐬 Początki i narodziny społeczności (2000–2004)

Choć freediving globalnie rozwijał się od lat 90., w Polsce zyskał popularność dopiero na początku XXI wieku. W tym okresie entuzjaści wymieniali się doświadczeniami przez fora internetowe i nieliczne warsztaty.

W 2004 powstało Stowarzyszenie Freediving Poland (SFP) – pierwsza ogólnopolska organizacja promująca tę dyscyplinę, integrująca społeczność i organizując wydarzenia. Dzięki temu freediving w Polsce zaczął przybierać formalne struktury i możliwość rywalizacji międzynarodowej.

🧭 Pionierzy i pierwsze rekordy (2005–2010)

Kluczową postacią był Robert Cetler – instruktor, zawodnik i trener. W połowie lat 2000-tych działał aktywnie w SFP, ustanawiając rekordy Polski:

  • 2010 – I Basenowe Mistrzostwa Polski (SFP):

    • statyka (STA): 8 min 42 s,

    • dynamika z płetwami (DYN): ponad 200 m,

    • głębokość nad Hańczą (CWT): 52 m.

W 2008 Tomasz Bryl zdobył srebro Mistrzostw Świata (Maribor) w STA, a w 2010 Emilia Biała i Adrian Kwiatkowski również zdobyli medale światowe (DYN i STA).

🌊 Złote lata i eksplozja rekordów (2011–2018)

SFP rosło w siłę, powstało wiele klubów, a zawodnicy osiągali znakomite wyniki. Robert Cetler poprawiał rekordy Polski, w 2011 w DYN – 224 m i w STA – ponad 8 min.

Pierwszym polskim olbrzymem międzynarodowych sukcesów został Mateusz Malina, który:

  • w latach 2014–2016 ustanawiał rekordy świata w DNF, osiągając aż 244 m,

  • w 2015, 2016 i 2018 zdobywał tytuły mistrza świata w konkurencjach basenowych.

Na światowym poziomie pojawiły się: Magdalena Solich‑Talanda i Julia Kozerska – medalistki i rekordzistki w DYN i DNF.

📌 Rekord FIM: Vertical Blue 2022

Najważniejsze uzupełnienie – w sierpniu 2022, podczas zawodów Vertical Blue w Dean’s Blue Hole (Bahamy), Mateusz Malina ustanowił światowy rekord w konkurencji Free Immersion (FIM) – 127 m. Stał się pierwszym człowiekiem, którego FIM przekroczyło tę granicę.

To osiągnięcie uzupełniło jego dotychczasowe rekordy w basenowych dyscyplinach i uczyniło z niego drugiego (po Herbertzie Nitschu) sportowca posiadającego równocześnie absolutne rekordy świata w dyscyplinach basenowych i głębokościowych .

🧱 Instytucjonalizacja dyscypliny – Polski Związek Freedivingu (2022)

Dzięki zasługom SFP i osiągnięciom zawodników, freediving uzyskał wsparcie instytucjonalne. W 2022 – z inicjatywy Radosława Gacy (wieloletniego prezesa SFP) i decyzji Ministerstwa Sportu – powstał Polski Związek Freedivingu (PZF).

Związek pozwolił na:

  • profesjonalizację licencji i szkolenia,

  • lepsze organizowanie zawodów,

  • współpracę z AIDA i CMAS.

🥇 Apogeum sukcesów – lata 2023–2025

W ostatnim czasie Polska osiągnęła największe triumfy:

  • 2025 – 11 medali (5 złotych) na Basenowych Mistrzostwach Świata w Atenach.

  • 2025 – debiut freedivingu na The World Games – Polska reprezentowana przez Julię Kozerską, Magdalenę Solich‑Talandę i Mateusza Malinę.

  • Mateusz Malina kontynuuje dominację, zdobywa kolejne medale i rekordy.

👴 Sukcesy w kategoriach Masters

  • Grzegorz Mucha (+50 lat) – tytuł mistrza świata w kategorii wiekowej Masters.

  • Piotr Palacz (+70 lat) – rekordzista i mistrz świata w swojej grupie.

Te osiągnięcia dowodzą, że freediving może być uprawiany z sukcesem w każdym wieku.

🧭 Znaczenie Roberta Cetlera

Robert Cetler pozostaje „ojcem polskiego freedivingu”. Jako instruktor, mentor, organizator warsztatów i autor publikacji edukacyjnych, pokazuje, że freediving to sztuka ciała i umysłu. Jego wkład jest doceniany do dziś.

🧠 Podsumowanie

Droga od amatorskich treningów (2000) przez rekordowe osiągnięcia Roberta Cetlera, sukcesy członków i zawodników SFP, aż po światową potęgę reprezentowaną przez Mateusza Malinę, Julię Kozerską, Magdalenę Solich‑Talandę oraz grono mistrzów w kategoriach Masters – to historia sukcesu polskiego freedivingu.

Dziś Polska to potęga we freedivingu.